Niacinamide: wat vitamine B3 echt voor de huid kan doen

Het korte antwoord: Niacinamide is een vorm van vitamine B3 en een van de best onderzochte en best verdragen ingrediënten in huidverzorging. In studies versterkte het de huidbarrière, verminderde het roodheid, pigmentvlekken en fijne lijntjes en werd de huid elastischer. Concentraties van ongeveer 2 tot 5 procent hebben zich bewezen – meer is niet automatisch beter. En het laat zich met bijna alles combineren, ook met vitamine C en retinol.

Wat is niacinamide?

Niacinamide – ook nicotinamide genoemd – behoort tot de vitamine B3-familie. Het lichaam gebruikt het om de co-enzymen van de NAD-familie te vormen, die onmisbaar zijn voor de energiestofwisseling en de herstelprocessen van de cellen.⁴ Op de huid aangebracht wordt het goed opgenomen en goed verdragen. Anders dan het verwante nicotinezuur veroorzaakt niacinamide geen warm gevoel of 'flushing'.

Een recent overzichtsartikel vat samen wat niacinamide in de huid doet: het ondersteunt de energiehuishouding van de cellen, dempt oxidatieve stress en ontstekingsreacties, versterkt bindweefsel en barrière en remt de pigmentatie.⁴ Eén enkel 'doelmolecuul', zoals bij sommige andere ingrediënten, is daarbij niet bekend – niacinamide werkt eerder als allrounder.

Wat de studies laten zien

Een sterkere huidbarrière

Ceramiden zijn de 'mortel' tussen de hoorncellen. In celkweken verhoogde niacinamide de aanmaak van ceramiden vier- tot vijfeneenhalf keer; de onderzoekers verbinden dat met een betere barrièrefunctie van de huid.³ Bij mensen met rosacea verbeterde een hydraterende crème met niacinamide de barrièrefunctie meetbaar.⁵ Daarom is niacinamide vooral interessant voor een droge en gevoelige huid – meer daarover in ons artikel over rosacea en couperose.

Een egalere teint en minder pigmentvlekken

Niacinamide remt niet de aanmaak van pigment zelf, maar de overdracht ervan: in een celmodel verminderde het de overdracht van pigmentkorrels naar de huidcellen met 35 tot 68 procent. In klinische tests met 5 procent niacinamide, en met 2 procent niacinamide plus zonbescherming, nam de pigmentatie zichtbaar af.² Zonder dagelijkse zonbescherming blijft het effect echter beperkt.

Minder zichtbare tekenen van huidveroudering

In een dubbelblinde studie brachten 50 vrouwen twaalf weken lang 5 procent niacinamide aan op de ene gezichtshelft en een crème zonder werkzame stof op de andere. Aan de niacinamide-kant namen fijne lijntjes, pigmentvlekken, vlekkerige roodheid en de vale, gelige zweem van de huid af en nam de elasticiteit toe.¹

Welke concentratie is zinvol?

De studies waarop de meeste uitspraken berusten, werkten met 2 tot 5 procent. Producten met 10 procent of meer zijn populair geworden, maar zijn niet beter onderbouwd – en bij een gevoelige huid stijgt met de concentratie het risico op branden of roodheid. Belangrijker dan het percentage is dat het product bij uw huid past en dat u het regelmatig gebruikt. Zichtbare veranderingen duren ongeveer vier tot twaalf weken.

Niacinamide combineren: wat samengaat

• Met vitamine C: De oude zorg dat beide elkaar opheffen, komt uit laboratoriumproeven onder omstandigheden die weinig met moderne huidverzorging te maken hebben. Veel formules combineren beide bewust – volgens de fabrikant bevat de IMAGE ILUMA Intense Facial Illuminator niacinamide, vitamine C en tranexaminezuur. Meer over vitamine C leest u in onze vergelijking Retinol vs. vitamine C.
• Met retinol en vitamine A: Een goede aanvulling, omdat niacinamide de barrière ondersteunt die retinoïden in het begin kunnen belasten. De IMAGE AGELESS+ Retinol Repair Crème 0,3% bevat beide.
• Met hyaluronzuur: Geen probleem – het ene bindt vocht, het andere helpt het in de huid vast te houden. Zie hyaluronzuur in huidverzorging.
• Met zuren (AHA/BHA): In principe mogelijk. Bij een gevoelige huid beter in tijd scheiden – zuur 's avonds, niacinamide 's ochtends.

Waaraan u niacinamide in een product herkent

Op de ingrediëntenlijst (INCI) staat niacinamide als Niacinamide. De ingrediënten zijn gesorteerd op hoeveelheid: staat niacinamide bij de eerste posities, dan is het waarschijnlijk hoog gedoseerd; helemaal aan het eind speelt het eerder een bijrol. Veel fabrikanten noemen het exacte percentage niet – dat hoeft geen nadeel te zijn, want hoe goed een ingrediënt werkt, hangt ook af van de hele formule. Niacinamide zit niet alleen in serums, maar ook in toners, crèmes, maskers en reinigers. In reinigers blijft het echter maar kort op de huid; voor een merkbaar effect zijn producten die mogen intrekken zinvoller.

Zo bouwt u niacinamide in uw routine in

1. 's Ochtends of 's avonds – of allebei. Niacinamide is niet lichtgevoelig en kan op elk moment van de dag worden gebruikt. 's Ochtends vult het de zonbescherming goed aan, 's avonds een vitamine A-product.
2. De juiste plek. Na het reinigen en de toner, vóór de crème. Serums en toners met niacinamide werken waar ze direct contact met de huid hebben.
3. Langzaam beginnen. Bij een gevoelige huid eerst één keer per dag, na twee weken twee keer per dag.
4. Geduld hebben. De barrière reageert vaak al na enkele weken; pigmentvlekken en fijne lijntjes hadden in de studies acht tot twaalf weken nodig.

Tintelingen of roodheid na het aanbrengen? Dat komt bij hoge concentraties af en toe voor. Stap dan over op een product met een lager percentage of breng het aan op de al ingesmeerde huid. Anders dan bij zuren of retinol is er bij niacinamide geen 'purging' waar u doorheen moet – aanhoudende irritatie is een teken dat het product niet bij u past.

Voor wie is niacinamide geschikt?

Voor bijna alle huidtypes – dat maakt het zo populair. Vooral baat hebben:

• Een onzuivere en vette huid: bijvoorbeeld met de Environ Clarity+ Sebu-Spot Blemish Gel of de IMAGE CLEAR CELL Clarifying Repair Crème, die niacinamide combineert met salicylzuur, bakuchiol en ceramiden.
• Pigmentvlekken en een vale teint: bijvoorbeeld in het Environ Radiance+ Mela-Fade Serum of het IMAGE BIOME+ Dew Bright Serum. Meer producten vindt u onder verzorging bij pigmentvlekken.
• Een droge, gestreste huid: als basis in een toner, zoals de Environ Botanical Infused Moisturising Toner, die volgens de fabrikant vooral geschikt is voor een huid die bij het begin van een Environ-verzorging droog aanvoelt.
• Een gevoelige huid met neiging tot roodheid: met een lage concentratie beginnen en eerst op een klein plekje testen.

Ook van binnenuit speelt vitamine B3 een rol: niacine behoort tot de weinige voedingsstoffen waarvoor in de EU de bewering is toegestaan dat ze bijdragen aan het behoud van een normale huid. Meer daarover in ons artikel Droge huid van binnenuit.

Niacinamide is geen wondermiddel – maar wel een van de zeldzame ingrediënten die veel huidtypes helpen en bijna niemand schaden. Welk product in uw bestaande routine past, bespreken we graag in een persoonlijke huidanalyse. Een selectie vindt u ook bij onze serums.